2.Vasku?ler kemoatraktan maddeleri ve adhezyon moleku?l aktivato?rlerini salg?lad?klar?

2.Vasku?ler endotel kaynakl? ksantin oksidaz (XO) reaksiyonu:

Beyinde XO’ ?n o?nemli bir k?sm? mikrovasku?ler endotel hu?cresi ic?inde
bulunmakla birlikte sinir hu?cresinde de (o?zellikle mitokondride) az miktarda bulundug?u
savunulmaktad?r.I?skemi do?neminde Ca2+ bag??ml? proteazlarca veya su?lfidril gruplar?n?n
oksidasyonu ile ksantin dehidrogenaz?n, ksantin oksidaza do?nu?s?mesi sonucunda dokuda
ksantin oksidaz oran? %10 luk fizyolojik oran?n u?zerine c??kmaktad?r. Yine iskemide
ATP’nin hidrolizi ile ortaya c??kan purin metabolitlerinden hipoksantin ve ksantin, XO
ic?in substrat olus?turmaktad?r. Reperfu?zyon ile moleku?ler oksijenin ani ve fazla miktarda
dokuya girmesi sonucu ksantin oksidaz reaksiyonu ile u?rik asid, yan u?ru?n olarak da
su?peroksid anyon radikali (O-2) olus?maktad?r. Reperfu?zyon hasar?n?n o?nemli bir nedeni de, iskemik bo?lgeye lo?kositlerin,
o?ncelikle de polimorfonu?kleer lo?kositler (PNL) olan no?trofillerin infiltrasyonudur.
Bilindig?i gibi no?trofiller fagositoz olay? ile canl?y? enfeksiyo?z ajanlardan koruyan kan
hu?creleridir.Son y?llarda yap?lan c?al?s?malarda, beyinde iskemik hu?crelerin, no?trofil ve
trombositlerin vasku?ler endotele adhezyonuna dolay?s?yla yang?sal yan?ta yol ac?an,
kemoatraktan maddeleri ve adhezyon moleku?l aktivato?rlerini salg?lad?klar?
go?sterilmis?tir. No?trofil kemotaksisine neden olan en o?nemli etken, XO reaksiyonu
s?ras?nda ortaya c??kan su?peroksid anyon radikalleridir. Reoksijenasyon ile aktive olan ve
lo?kosit aku?mu?lasyonunda go?rev u?stlenen dig?er ajanlar ise, kompleman 5a (C5a)
kompleman 3a (C3a), aras?idonik asid metabolitleri, o?zellikle lo?kotrien B4 (LB4), NO,
trombosit aktive edici fakto?r (PAF), interlo?kin-1,6,8 (IL-1,6,8), g interferon ve tu?mo?r
nekroz fakto?ru? a (TNF-a ) gibi sitokinlerdir20,21. Kemotaktik fakto?rlerin sentezi ve
sal?nmas? ile birlikte, hem no?trofil hem de endotel hu?cresinde lokalize olan adhezyon

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

11

moleku?llerinin upregu?lasyonu da bas?lamaktad?r. No?trofil- endotel etkiles?imini sag?layan
adhezyon moleku?lleri, glikoprotein yap?s?ndad?rlar. No?trofiller u?zerinde bulunan baz?
adhezyon moleku?lleri; lo?kosit ß 2 integrinler (CD11/CD18) ve lo?kosit adhezyon
moleku?lu? (LAM-1 veya L-selektin) dir. Endotel hu?cresi u?zerinde bulunanlar ise;
intersellu?ler adhezyon moleku?lu?-1 (ICAM-1), endotelial lo?kosit adezyon moleku?lu? 1
(ELAM-1 veya E-selektin) ve granu?le membran protein -140 (GMP-14 veya p-selektin)
dir.

No?trofiller, adhezyon moleku?lleri arac?l?g?? ile etkiles?ime girdikleri endotel
hu?creleri aras?nda ilerleyerek (diapedez olay?) ekstravasku?ler dokuya dog?ru go?c? ederler.
Aktive olmus? no?trofiller, antimikrobiyal savunma sisteminde kulland?klar? mekanizma
olan NADPH oksidaz enzimi aktivasyonu ile reperfu?zyonda gelen moleku?ler oksijenden
seri reaksiyonlar sonucunda su?peroksid anyon radikali (O-2), hidrojen peroksid (H2O2),
hidroksil radikali (.OH), hipoklorik asid (HOCl) ve kloraminleri (R’RNCl) olus?turarak,
ileri doku hasar?na neden olurlar. I?skemi s?ras?nda membran fosfolipidlerinin artm?s? lipolizi ile biriken aras?idonik
asidin reperfu?zyonda h?zlanm?s? metabolizmas? sonucu hidroperoksid prostaglandin G2
(PGG2), hidroperoksieikozotetraenoik asid (HPETE) ve prostaglandin H2 (PGH2)
olus?um basamaklar?nda su?peroksid anyon radikali olus?maktad?r.

Lipoliz, iskeminin derinlig?i ve su?resiyle ilis?kili olarak hem plazma hem de
organallerin membranlar?nda gerc?ekles?mektedir.

Su?peroksid dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz, katalaz gibi hu?cre ic?i
antioksidanlar?n aktivitelerindeki azalman?n, reperfu?zyon ile organel membranlar?ndan
ayr?lan aras?idonik asidin metabolizma u?ru?nleri olan serbest radikallerin hu?cre ic?indeki
art?s??n? go?sterdig?i o?ne su?ru?lmektedir.

5.Nitrik oksid sentaz (NOS) arac?l? serbest radikal olus?umu:

Nitrik oksit (NO); insan biyolojisinde c?es?itli etkileri son y?llarda tan?mlanan,
ku?c?u?k moleku?l ag??rl?kl? ve renksiz, kokusuz, toksik bir gazd?r 22,23,24,25. Kararl? yap?
go?stermeyen bu moleku?l, azot monoksit veya nitrojen monoksit olarak da
isimlendirilir26,27,28. Suda (2 mM, 20°C de) ve daha kolay bir s?ekilde de organik
c?o?zgenlerde c?o?zu?nebilen, hu?creler aras?nda ve ic?inde kolayl?kla dolas?abilen, 3-5 saniye
gibi c?ok k?sa yar? o?mre sahip, paramanyetik bir moleku?ldu?r.Ku?c?u?k boyutu ve no?tral
yu?ku?nden dolay?, NO serbestc?e hu?cre zar?ndan ic?eriye girer, otokrin ve parakrin
davran?s? go?stererek efekto?r moleku?l olarak rol oynar29.

NO; bas?lang?c?ta endoteliyal hu?cre relaksasyonunun fizyolojik mediato?ru? olarak
tan?mlanm?s? ve trombosit agregasyon ve adezyonunu o?nlemede30, vazodilatasyonda31,32
, no?rotransmisyon ve no?romodu?lasyonda33 rol ald?g?? ve mikrobisitik, sitostatik,
sitotoksik etkileri oldug?u go?sterilmis?tir.

13

C?iftles?memis? bir elektrona (e-) sahip olmas?ndan o?tu?ru? bir serbest radikaldir;
oksijen, su?peroksit radikali ve demir, bak?r, kobalt, manganez gibi gec?is? metalleri ile
reaksiyona girer34,35,36. C?iftles?memis? elektronlar?ndan biri tek e- oksidasyonu ile
uzaklas?t?r?l?rsa NO+ (nitrozonyum katyonu) ve tek e- redu?ksiyonu ile de NO- (nitroksil
anyonu) olus?ur (33,165). NO radikalinin (NO ?) superoksit anyon radikali ( O2 ? ? ) ile
reaksiyonu sonucu peroksinitrit anyon radikali (ONOO ? ? ) olus?ur. Olus?an ONOO ? ?;
serbest radikal olmayan, c?ok k?sa o?mu?rlu? ve o?ncu?llerinden daha reaktif, kararl? yap?da
bir moleku?ldu?r. Fizyolojik pH’da protonlanmas? sonucu; OH ? gibi davranan, kuvvetli
bir oksidan madde olan peroksinitro?z asit (ONOOH) olus?ur (53). Olus?an bu ONOOH
ise c?ok karars?zd?r ve h?zl?ca nitrata ( NO3 ? ) do?nu?s?u?r. NO’in oksijenli c?o?zeltilerde
otooksidasyon sonucu olus?an tek kararl? u?ru?nu? ise nitrittir ( NO2 ? ) .Ancak yas?am
su?resi, nitrozotiyol ve nitrozoproteinler haline do?nu?s?tu?ru?lerek saatlere kadar
uzat?labilmektedir.

H?zl? metabolize olmas? nedeniyle bas?l?ca etkilerini lokalizasyonuna ve u?retim
oran?na bag?l? olarak go?sterir37.

Reperfu?zyonda, indu?klenebilir NOS aktivasyonu ile NO yap?m? artmaktad?r.
NO.in O-2 ile reaksiyona girerek olus?turdug?u peroksinitritin (ONOO-) parc?alanmas? ile
ortaya hidroksil radikali (.OH) c??kmaktad?r.

2.2. 1. Mesane iskemi-reperfu?zyonu

Normal kos?ullarda mesane kanlanmas? is?eme s?ras?nda bozulmamaktad?r.
Mesane damarlar?n?n, duvar ic?indeki helikal s?ekilde yerles?meleri sayesinde hem
mesanenin gerilmesi s?ras?nda da damar direncinde artma olmadan hemde depolama
faz? s?ras?nda kan ak?s??nda bir azalma olmadan mesanenin beslenmesini
sag?lamaktad?r38,39. I?s?eme o?ncesinde olan u?retral bas?nc?taki du?s?me c??k?m direncini
du?s?u?rerek mesane bos?almas?n? kolaylas?t?rmaktad?r. Bu nedenle uygun olarak c?al?s?an bir

14

alt u?riner sistemde mesane iskemisi ve reperfu?zyonu go?ru?lmez. Ancak bos?alt?m
su?resinin uzamas? veya c??k?m direncinin artmas? gibi durumlarda mesanede kapiller
damarlardaki bas?nc? art?rarak iskemiye neden olabilir40. Parsiyel ve progresiv olarak
olus?an obstru?ksiyon mesane du?z kas?nda hipertrofiye ve artm?s? metabolik ihtiyaca
neden olur ki buda problemlerin nedeni gibi go?zu?kmektedir41. Obstru?ksiyon, hamilelik
prostat bu?yu?mesi, detru?sor sfinkter dissinerjisi gibi nedenlerle olus?abilir. Bu artm?s?
metabolik ihtiyac? durumunda is?eme s?ras?nda mesanede s?iddetli bir iskemi olus?abilir.
Mesane kapal? bir sistem oldug?u ic?in mesane ic?indeki veya bat?n ic?indeki en ufak bas?nc?
mesane duvar?na ve ic?erisindeki damarlara iletilir.

Aras?t?rmalarda, aorto-iliak ateroskleroz olus?turulan tavs?an mesanesindeki
disfonksiyon go?sterilmis?tir42. Ayn? s?ekilde Siroky ve ark. taraf?nca ko?pek mesanesinde
obstu?ksiyon olmaks?z?n is?eme ve dolum s?ras?nda akut deg?is?iklikler oldug?u
belirtilmis?tir43. Domuz mesanesinde normal is?eme s?ras?nda mesane duvar?ndaki
hipoksinin olus?tug?u ve bunun parsiyel obstru?ksiyonu takiben olus?an is?emeyle beraber
artt?g??n? rapor etmis?lerdir44. Bununla beraber, iskemi tek bas??na etkili oldug?u kadar
reperfu?zyonla beraber daha da etkildir. I?skemi reperfu?zyon hasar?n? belirlemede sinir
stimu?lasyonu en sensitiv indikato?rdu?r. Bu bulgu sinir membrenlar?n?n ve sinapslar?n?n
I?/R hasar?na en hassas dokular oldug?u hipotezini desteklemektedir.

2.3. U?rodinami:

U?rodinami alt u?riner sistemin depolama ve bos?alt?m is?levinin
deg?erlendirilmesinde kullan?lan tetkiklerin tu?mu?ne verilen ad olarak deg?erlendirilebilir.
Bu deg?erlendirmelerin ic?inde sistometri, serbest u?roflovmetri , bas?nc? ak?m c?al?s?malar?,
elektrofizyolojik testler, videou?rodinami vard?r45. U?rodinamik incelemenin ilk as?amas?
olan sistometri mesanenin dolumu s?ras?nda bas?nc?n o?lc?u?lmesidir. Mesaneyi doldurmak
ic?in gaz (CO2) veya s?v? kullan?labilir. Ancak s?v? sistometrisi daha fizyolojiktir. I?deal
olarak verilen s?v? vu?cut s?cakl?g??na yak?n olmal?d?r. C?ok kanall? sistometride Detrusor
bas?nc?n? o?lc?mek mu?mku?ndu?r. I?s?lem s?ras?nda mesane ic?erisine 2 adet, rektum ic?erisine
de 1 adet balonlu kateter yerles?tirilir ve mesane doldurulmas? s?ras?ndaki bas?nc?

deg?is?iklikleri o?lc?u?lu?r. I?s?lemin C kollu skopi kullan?larak ve kontrast madde ile
yap?lmas? ise olus?abilecek vezikou?reteral reflu?lerin saptanmas?nda da faydal?d?r ve
videou?rodinami olarak adland?r?l?r. P (det), P(Ves)’in sadece detrusor taraf?nca olus?turulan bo?lu?mu?du?r. Bunlar hem
aktif (istemli / istemsiz kas?lmalar) hemde pasif (elastiklik) kuvvetlerdir. Pasif
kuvvetlerdeki deg?is?iklikler mesane duvar? fibrozisine bag?l? kompliyans azalmas? sonucu
olus?abilir46.